Emotioneel eten herkennen? Gebruik het BLASTED-model

Hoe vaak eten we eigenlijk omdat we écht honger hebben?

Veel keuzes rondom voeding worden niet gemaakt vanuit lichamelijke honger, maar vanuit een gevoel of situatie. We eten omdat we moe zijn, ons vervelen, stress ervaren of behoefte hebben aan troost. Op korte termijn geeft eten vaak even een prettig gevoel, maar de oorzaak blijft bestaan.

Binnen leefstijlcoaching gebruiken we daarom regelmatig het BLASTED-model. Dit model helpt je om eerst stil te staan voordat je automatisch iets eet.

Stel jezelf eerst deze drie vragen

Voordat je iets pakt uit de koelkast of de voorraadkast, vraag jezelf af:

1. Heb ik écht lichamelijke honger?

Of...

2. Welke emotie of situatie speelt er op dit moment?

En als laatste:

3. Wat heb ik nu eigenlijk nodig?

Misschien is het antwoord helemaal geen eten.

B – Bored (Verveling)

Verveling zorgt er vaak voor dat we op zoek gaan naar prikkels. Eten is makkelijk, geeft direct een prettig gevoel en doorbreekt even de verveling.

Vraag jezelf af:

• Verveel ik me?
• Zoek ik eigenlijk afleiding?
• Heb ik behoefte aan iets leuks?

Probeer eens:

• Maak een wandeling van 10 minuten.
• Lees een hoofdstuk uit een boek.
• Luister een podcast.
• Bel iemand.
• Doe een korte workout.
• Werk een kleine taak af die al een tijdje blijft liggen.

L – Lonely (Eenzaam)

Soms missen we verbinding. Eten kan dan tijdelijk een gevoel van comfort geven, terwijl we eigenlijk behoefte hebben aan contact.

Vraag jezelf af:

• Voel ik me alleen?
• Heb ik behoefte aan een gesprek?
• Wanneer heb ik voor het laatst echt contact gehad met iemand?

Probeer eens:

• Stuur iemand een berichtje.
• Bel een vriend(in) of familielid.
• Plan een koffiemoment.
• Kom trainen en zoek de gezelligheid van de groep op.
• Ga ergens werken waar andere mensen zijn.

A – Anxious (Onrust of angst)

Bij spanning of onzekerheid zoeken veel mensen naar controle of afleiding. Eten kan dan een manier zijn om die spanning even te dempen.

Vraag jezelf af:

• Waar maak ik me zorgen over?
• Is deze situatie nu echt een probleem of speelt het vooral in mijn hoofd?
• Wat heb ik nodig om weer rust te ervaren?

Probeer eens:

• Doe een ademhalingsoefening.
• Maak een korte wandeling.
• Schrijf je gedachten op.
• Luister naar rustige muziek.
• Focus op één kleine taak die je wél kunt uitvoeren.

S – Stressed (Stress)

Stress verhoogt vaak de behoefte aan snelle energie. Daardoor krijgen we sneller trek in zoet of vet eten.

Vraag jezelf af:

• Ben ik eigenlijk gestrest?
• Heb ik vandaag voldoende pauzes genomen?
• Is eten nu een oplossing voor mijn stress?

Probeer eens:

• Drink eerst een groot glas water.
• Loop vijf minuten naar buiten.
• Doe een paar rekoefeningen.
• Maak een prioriteitenlijst.
• Plan bewust een korte pauze zonder telefoon.

T – Tired (Vermoeid)

Vermoeidheid wordt vaak verward met honger. Je lichaam vraagt eigenlijk om rust, maar je brein denkt dat suiker of cafeïne de oplossing is.

Vraag jezelf af:

• Hoeveel heb ik vannacht geslapen?
• Ben ik lichamelijk moe of mentaal uitgeput?
• Heb ik nu energie nodig of herstel?

Probeer eens:

• Ga eerder naar bed.
• Doe een powernap.
• Drink water.
• Ga even naar buiten voor daglicht.
• Kies voor een voedzame maaltijd in plaats van snelle suikers.

E – Emotional (Emoties)

Blijdschap, verdriet, frustratie, boosheid of teleurstelling; emoties hebben veel invloed op ons eetgedrag.

Vraag jezelf af:

• Welke emotie voel ik?
• Wil ik deze emotie eigenlijk wegdrukken?
• Wat zou mij nu écht helpen?

Probeer eens:

• Schrijf je gedachten op.
• Praat met iemand.
• Maak een wandeling.
• Mediteer vijf minuten.
• Accepteer dat emoties erbij horen zonder ze direct weg te eten.

D – Depressed (Somber)

Wanneer je je langere tijd somber voelt, kost alles meer energie. Eten kan dan een vorm van troost worden.

Vraag jezelf af:

• Voel ik me al langere tijd somber?
• Heb ik behoefte aan hulp of ondersteuning?
• Wat is één kleine stap die ik vandaag wél kan zetten?

Probeer eens:

• Maak een korte wandeling in de buitenlucht.
• Zoek contact met iemand die je vertrouwt.
• Plan iets waar je normaal gesproken energie van krijgt.
• Houd een vaste dagstructuur aan.
• Blijf je langdurig somber? Zoek dan professionele ondersteuning.

De belangrijkste vraag

De volgende keer dat je naar eten grijpt, stel jezelf dan eerst deze vraag:

"Heb ik nu eten nodig... of heeft mijn lichaam of hoofd eigenlijk iets anders nodig?"

Dat ene moment van bewustwording kan het verschil maken tussen automatisch reageren en bewust kiezen.

Binnen Njoya geloven we dat duurzame leefstijlverandering niet begint met een streng voedingsschema, maar met inzicht in je eigen gedrag.

Hoe beter je begrijpt waarom je bepaalde keuzes maakt, hoe makkelijker het wordt om stap voor stap nieuwe gewoontes op te bouwen die écht vol te houden zijn.

Want uiteindelijk gaat een gezonde leefstijl niet over perfect eten. Het gaat over leren luisteren naar wat je lichaam en je hoofd werkelijk nodig hebben.